Krv u stolici – najčešći uzroci i kada obavezno posetiti lekara

Prevencija i lečenje Prevencija i lečenje

Krv u stolici ili krv na toalet papiru posle pražnjenja creva može izazvati veliku zabrinutost. Ipak, važno je znati da pojava krvi ne znači automatski da je u pitanju ozbiljna bolest.

Krvarenje iz završnog dela digestivnog trakta često nastaje zbog hemoroida ili analne fisure, naročito kod osoba koje imaju zatvor, tvrdu stolicu i naviku da se napinju tokom pražnjenja creva.

Ipak, krv u stolici nikada ne treba potpuno zanemariti. Isti simptom mogu izazvati polipi i tumori debelog creva i rektuma, zapaljenske bolesti creva, divertikulumi debelog creva, infekcije, kao i neke ređe promene. Zbog toga su za procenu uzroka važni izgled krvi, njena količina, učestalost pojavljivanja i simptomi koji je prate.

Kako izgleda krv u stolici?

Jedan od važnijih pokazatelja na koje treba obratiti pažnju jeste boja krvi. Svetlocrvena krv (sveža krv u stolici) najčešće potiče iz završnih delova digestivnog trakta, odnosno analnog kanala, rektuma ili donjeg dela debelog creva. Može se pojaviti samo na toalet papiru, kao trag na površini stolice ili u vodi nakon pražnjenja. Takav izgled krvarenja često se viđa kod hemoroida i analne fisure. Međutim, svetlocrveno krvarenje može se javiti i kod drugih bolesti, uključujući i tumore rektuma i debelog creva.

Veoma tamna ili crna, katranasta stolica može biti znak krvarenja iz viših delova digestivnog sistema. Takvo krvarenje zahteva medicinsku procenu.

Ponekad promena boje stolice nije posledica krvi. Određene namirnice, poput cvekle i hrane sa intenzivnim crvenim ili ljubičastim pigmentima, mogu promeniti izgled stolice. Ipak, ako postoji sumnja da je reč o pravoj krvi, bolje je proveriti uzrok nego pretpostaviti da je promena nastala zbog hrane.

Hemoroidi – najčešći uzrok krvi na toalet papiru

Hemoroidi su jedan od najčešćih uzroka svetlocrvenog krvarenja nakon pražnjenja creva. Radi se o proširenim i otečenim krvnim sudovima i potpornom tkivu u području analnog kanala i završnog dela rektuma. Kod unutrašnjih hemoroida krvarenje je često bezbolno. Osoba može primetiti nekoliko kapi svetlocrvene krvi na papiru, tragove krvi na spoljašnjoj strani stolice ili krv u WC šolji nakon pražnjenja. Unutrašnji hemoroidi se ne moraju videti spolja, a mogu se povremeno uvećati i ispasti kroz analni otvor.

Spoljašnji hemoroidi se nalaze ispod kože oko analnog otvora i češće izazivaju svrab, iritaciju, otok ili bol. Ako se u spoljašnjem hemoroidu formira krvni ugrušak, nastaje trombozirani hemoroid koji može biti veoma bolan i izgledati kao tvrda, otečena kvržica pored analnog otvora.

Uvećanju hemoroida pogoduje povećan pritisak u području završnog dela creva. Napinjanje tokom stolice, dugotrajan zatvor, tvrda stolica i dugo sedenje na toaletu mogu doprineti njihovom nastanku ili pogoršanju postojećih tegoba. Rizik može biti povećan i tokom trudnoće, kod gojaznosti i kod osoba koje imaju učestale prolive.

Kod blažih tegoba često pomaže regulisanje stolice. Dovoljan unos vlakana i tečnosti može pomoći da stolica bude mekša, dok izbegavanje napinjanja smanjuje pritisak na hemoroidalno tkivo.

U zavisnosti od tegoba, lekar može preporučiti lokalne preparate, kupke, lekove za regulisanje stolice ili druge metode lečenja. Kod izraženijih hemoroida sa tegobama koje se ne mogu konzervativno rešiti treba razmotriti hirurško lečenje. Ipak, veoma je važno ne napraviti jednu čestu grešku: svako krvarenje ne treba automatski pripisati hemoroidima. Osoba može imati hemoroide, a da istovremeno postoji drugi uzrok krvarenja. Zbog toga je, kao što je već navedeno, kod pojave krvi u stolici neophodan pregled lekara.

Analna fisura – kada krv prati jak bol

Analna fisura je mala pukotina kože i sluzokože u području analnog kanala. Najčešće nastaje nakon prolaska tvrde ili masivne stolice, naročito kod osoba sa zatvorom. Može nastati i nakon učestalih proliva ili mehaničke iritacije analnog područja.

Za analnu fisuru karakteristična je kombinacija svetlocrvene krvi i izraženog bola prilikom pražnjenja, koji se može nastaviti i posle pražnjenja pola sata do nekoliko sati. Bol može biti oštar, poput sečenja ili pečenja. Na papiru se obično nalazi manja količina svetle krvi, dok stolica može imati samo površinski trag krvi.

Problem kod analne fisure je što bol može dovesti do straha od pražnjenja. Osoba počinje da odlaže odlazak u toalet, stolica postaje još tvrđa, a sledeće pražnjenje dodatno povređuje već oštećeno tkivo. Tako nastaje začarani krug koji akutno nastalu ranicu u analnom kanalu prevodi u hronično stanje. Zbog toga je omekšavanje stolice jedan od važnih delova lečenja.

Vlakna, dovoljno tečnosti i izbegavanje napinjanja mogu pomoći, dok lekar kod uporne fisure može propisati lokalne lekove koji pospešuju zarastanje i opuštaju unutrašnji analni sfinkter. Hronične fisure ponekad zahtevaju dodatne procedure ili hirurško lečenje.

Rak debelog creva i rektuma – zašto krv ne treba ignorisati

Jedan od najvažnijih razloga zbog kojih se svako ponavljano krvarenje ne sme automatski pripisati hemoroidima jeste mogućnost postojanja polipa ili raka debelog creva i rektuma. Karcinom debelog creva može krvariti, ali krvarenje nije uvek vidljivo golim okom. Ponekad se radi o malim, povremenim gubicima krvi koji se otkrivaju tek testovima na okultno krvarenje.

Tumor u rektumu ili završnom delu debelog creva može izazvati pojavu svetlocrvene krvi, dok se kod promena koje se nalaze više u debelom crevu krv može pomešati sa stolicom i biti manje očigledna. Posebnu pažnju treba obratiti kada se uz krv javljaju i promene u pražnjenju creva.

To mogu biti novonastala smena zatvora pa proliva, promena izgleda stolice, uža stolica koja se uporno ponavlja, osećaj da se crevo nije potpuno ispraznilo ili učestalija potreba za pražnjenjem, kao i lažni pozivi na stolicu. Dodatni znaci za pregled mogu biti bolovi ili nelagodnost u stomaku, neobjašnjiv gubitak telesne težine, slabost i umor.

Krvarenje koje dovodi do anemije može se manifestovati upravo kroz hroničan umor, malaksalost i smanjenu toleranciju fizičkog napora. Važno je naglasiti da krv u stolici ne znači da osoba ima rak debelog creva. Hemoroidi, analna fisura i drugi benigni uzroci mnogo su češći. Cilj pregleda nije da se osoba uplaši, već da se ozbiljniji uzroci na vreme isključe.

Analna fistula – krv obično nije jedini simptom

Perianalna ili analna fistula je abnormalni kanal koji povezuje analni kanal ili završni deo rektuma sa kožom u okolini analnog otvora. Često nastaje nakon perianalnog apscesa, odnosno infekcije u tkivu oko anusa.

Za razliku od hemoroida i analne fisure, fistula se najčešće ne manifestuje samo krvlju. Tipičniji su bol, otok, iritacija i curenje sadržaja iz malog otvora pored anusa. Sekret može biti gnojan, neprijatnog mirisa, a ponekad može sadržati i krv. Kod apscesa mogu biti prisutni jak bol, otok, crvenilo i povišena telesna temperatura.

Fistula se uglavnom rešava hirurški, odnosno operacijom. Operativna tehnika zavisi od njenog položaja i odnosa prema mišićima analnog sfinktera. Zbog toga osobe koje imaju ponavljano curenje ili otvaranje ranice pored analnog otvora treba da se jave lekaru.

Zatvor i tvrda stolica

Iako zatvor sam po sebi nije uvek direktan uzrok krvarenja, tvrda stolica može oštetiti osetljivu sluzokožu analnog kanala i dovesti do sitnih povreda, fisure ili pogoršanja hemoroida. Osoba koja duže vreme ima tvrdu stolicu često se napinje, što dodatno povećava pritisak u analnom području.

Ako se nakon takvog pražnjenja pojavi nekoliko tragova svetlocrvene krvi na papiru, jedan od mogućih uzroka jesu upravo hemoroidi ili fisura. Zbog toga je regulisanje stolice važan deo prevencije ponovljenog krvarenja. Ishrana bogata vlaknima, dovoljan unos tečnosti i redovno kretanje mogu doprineti urednijem pražnjenju.

Zapaljenske i infektivne bolesti creva

Krv u stolici može nastati i kod zapaljenskih bolesti creva, pre svega ulceroznog kolitisa i Kronove bolesti. Za razliku od tipičnog hemoroidalnog krvarenja, krv kod ovih bolesti često dolazi zajedno sa prolivom, sluzi, bolovima i grčevima u stomaku, kao i učestalom potrebom za pražnjenjem.

Srodni tekstovi:

Krv u stolici – najčešći uzroci i kada obavezno posetiti lekara

Hemoroidi – najčešći uzrok krvi na toalet papiru

Analna fisura – kada krv prati jak bol

Rak debelog creva i rektuma – zašto krv ne treba ignorisati

Analna fistula – krv obično nije jedini simptom

Zatvor i tvrda stolica

Zapaljenske i infektivne bolesti creva

Fasete ili krunice za zube – šta izabrati?

Kako mikroklima u stanu utiče na osobe sa alergijama

Šta je agorafobija?

Koje sve usluge nude stomatološke ordinacije