Pratite nas: Facebook Twitter RSS
 

CROHNOVA BOLEST

Znaci i simptomi

Kliničke manifestacije Kronove bolesti su mnogo različitije nego kod ulceroznog kolitisa zbog zahvatanja cele zidove creva te različitog zahvatanja creva. Pacijenti mogu imati simptome mnogo godina pre postavljanja dijagnoze. Zbog nespecifičnih simptoma često se sumnja na sindrom iritabilnog creva. Ileitis i kolitis (zapaljenje tankog i debelog creva) uzrokuje dijareju, bol u trbuhu, gubitak telesne mase, vrućicu. Proliv može imati više uzroka: preterano izlučivanje tečnosti, poremećaj upijanja tečnosti iz creva, poremećaj upijanja žučnih soli iz creva, povećan gubitak masnoća (steatoreja) zbog upale i gubitka žučnih soli. Bakterijsko umnožavanje u suženjima tankog creva, fistule između tankog i debelog creva te opsežno zahvatanje gornjeg dela tankog creva (jejunum) takođe dovodi do steatoreja.

Može biti teško razlučiti ileitis od kolitisa, osim ako je bolest ograničena na levi deo debelog creva. Tada pacijenti mogu imati veća krvarenja koja imitiraju ulcerozni kolitis. Nalazi koji ukazuju na upalu tankog creva su suženja u njemu te pipanje mase u desnom donjem kvadrantu trbuha.

Bol u stomaku grčevitog tipa, najčešći je simptom bolesti, bez obzira koji deo creva zahvata. Budući upalni proces zahvata celu debljinu zida creva, nastaju vezivna suženja koja dovode do čestih epizoda začepljenja creva (opstrukcija). Ponekad pacijent kod kojeg je bolešću zahvaćen donji deo tankog creva nema simptoma bolesti sve dok suženje creva ne uzrokuje zatvor (konstipaciju) i rane znakove začepljenja creva s boli u stomaku.

Krvarenje - laboratorijskim pretragama se kod ove bolesti često nalaze mikroskopski tragovi krvi u stolici, ali vidljiva (makroskopska) krv je retka, mnogo ređa nego kod ulceroznog kolitisa. To je jedan od razloga zašto se dijagnoza postavlja relativno kasno u toku bolesti. Kod osoba sa produženim prolivom bez vidljive krvi u stolici, ali s problemima od strane kože, očiju ili zglobova, naročito ako postoji upalna bolest creva u porodici, treba posumjati na ovu dijagnozu.

Perforacije i fistule - perforacija je stvaranja otvora (pukotina) u zidu creva; fistule su neprirodne komunikacije (spojevi) između organa koji su inače odvojeni. Upala zahvata celu debljinu zida creva. U sklopu obnavljanja uništenih ćelija stvara se vezivno tkivo koje je manje elastično, uzrokuje sile trakcije koje mogu stvoriti otvore u crevu. Crevni sadržaj izlazi u trbušnu šupljinu, uzrokuje upalu. Ova komplikacija je potencijalno smrtonosna. Može imati akutnu prezentaciju zbog lokalizovane upale potrbušnice sa simptomima vrućice, boli u stomaku, osetljivosti stomaka na dodir, a često se može opipati masa u trbuhu. Proširena upala potrbušnice (difuzni peritonitis) je retka, ali moguća. Kreiranje otvora u zidu creva često ne uzrokuje alarmantne simptome te dovodi do stvaranja fistula. Simptomi fistule oise o mestu na kojem je nastala.

Fistule između dva dela tankog creva (enteroenterične fistule) ne moraju uzrokovati simptome ili se pipaju kao masa u trbuhu. Fistule između tankog creva i mokraćne bešike (enterovezikalne fistule) dovode do čestih upala mokraćnih organa sa različitim mikroorganizmima te plikom vazduha u mokraći (pneumaturija). Fistule sa zadnjim delom trbušne duplje (retroperitoneuma) uzrokuju stvaranje nakupina gnoja i / ili začepljenje mokraćovoda s hidronefroza zbog pritiska na njih.

Fistule sa kožom (enterokutane) uzrokuju očite kozmetičke probleme jer se crevni sadrćaja cijedi kroz njih na površinu tela.

Perianalne bolest - bolest može zahvatiti područje oko otvora debelog creva te može dominirati u kliničkoj slici. Simptomi i znaci su: bol, sekret, fisure (napukline), nakupine gnoja, fistule.

Druga mesta digestivnog sistema takođe mogu biti zahvaćena. Pacijenti kod kojih je zahvaćena usna šupljina imaju aftozne rane ili druga oštećenja te bol usta i desni. Ako je zahvaćen jednjak simptomi mogu biti bolno i / ili otežano gutanje (odinofagija, disfagija). Oko 5% bolesnika će imati kliničku sliku čira na želucu sa simptomima gornjeg digestivnog sistema te ponekad začepljenjem (opstrukcijom) izlaza iz želuca.

Sistemski simptomi - gubitak telesne mase i groznica su glavni opšti simptomi. Mršavljenje je obično povezano sa izbegavanjem hrane jer se pacijenti znaju osećati bolje ako ne jedu. Vrućica može biti uzrokovana upalnim procesom ili rezultat perforacije creva i naknadne infekcije.

Tipičan uzorak Kronove bolesti

Kronova bolest obično teče kroz pogoršanja i smirenja (egzacerbacije i remisije). Deset do dvadeset odsto pacijenata će ući u remisiju nakon prve pojave simptoma bolesti. Kod drugih pacijenata bolest je varijabilna te može imati povremene duge periode (nedeljni, meseci) sa blažim simptomima (blagi proliv, grčevi) ili, rježe, teške i onesposobljavauće simptome (jaka trbušna bol, obilni prolivi, začepljenje creva). Lečenje pomaže usmjeravanju bolesti u remisiju te produžuje njeno trajanje.

Većinom Kronova bolest pogađa završni deo tankog creva (terminalni ileum - zbog čega se bolest često naziva terminalni ileitis) i debelo crevo te uzrokuje njihovu upalu. Upala creva može dovesti do nastanka abnormalnih prolaza i komunikacija (fistule), stvaranja otvora u zidovima creva (perforacije), uzrokovati suženje digestivnog sistema (strikture) te njegovo zapušenje. Kronova bolest može zahvatiti područje oko otvora debelog creva (perianalni područje) gde takođe uzrokuje fiztule, čireve, gnojne nakupine te napukline (fisure).