Pratite nas: Facebook Twitter RSS
 

SALMONELOZE - BOLESTI UZROKOVANE SALMONELAMA

Epidemiologija

Epidemiologija salmoneloza je prilično komplikovana. Kako su salmonele raširene po celom životinjskom svetu, čovek se može zaraziti pri direktnom kontaktu sa životinjom, konzumiranjem hrane ili pak preko životinjskih ekskreta.

Mesto ulaska infekta je gastrointestinalni trakt. Za razliku od trbušnog tifusa gde su poznate hidrične epidemije, ostale salmoneloze se nikad ne prenose vodom.
Hrana životinjskog porekla može biti primarno kontaminirana (salmonele imaju kod životinjskih domaćina hematogene fazu i mogu se naći praktično u svakom tkivu, 6 - 10% mesa svežih pilića je primarno zagađeno salmonelom) ili sekundarno kontaminirana (osoba koja izlučuje salmonele stolicom, ekskreti životinja, najčešće glodara, te preko insekta). Opisani su još i bizarni načini unosa infekcije kao što su kontaminirani ruž za usne ili kontaminirana marihuana.
Osim životnim namirnicama postoji još i mogućnost prenosa direktnim kontaktom, uglavnom u domovima i porodilištima.
Salmoneloze se javljaju epidemijski, u Hrvatskoj se prijavljuje godišnje u proseku 3500 obolelih. Sigurno promakne veliki broj gastroenteritisa uzrokovanih salmonelom koji nisu etiološki determinisani. U nas se najčešće izoluju kao uzročnici S. enteritidis, S. tiphimurium (miš je primarni domaćin) i S. vien.

Budući da su salmoneloze u prvom redu patogene za životinje, au manjoj meri za čoveka potrebna je velika infektivna doza uzročnika, za neke vrste više miliona pa i milijardi klica.
Veću osetljivost i težu sliku bolesti imaju bolesnici sa smanjenim lokalnim i opštim odbrambenim sposobnostima organizma. Takva stanja su: subtotalna gastrektomija, akloridija, splenektomija, ciroza, leukemije, limfomi, infekcija HIV-om, itd

Salmonele se mogu klinički manifestovati na više načina:

1. Gastroenteritis je najčešći oblik infekcije, nakon inkubacije od 12 - 24 sata počinje naglo zimicom, temperaturom, mučninom, povraćanjem i bolovima u trbuhu. Bolest se nastavlja bolovima u stomaku i prolivima. Simptomi traju između 2 -5 dana kod srednje teških slučajeva.
2. Salmonela groznica ili Tifusna sindrom.
3. Septikemija sa lokalizovanim promenama.
Svaki vrsta odnosno serotip Salmonele može uzrokovati bilo koji oblik bolesti, ali su obično određeni serotipovi povezani s određenim manifestacijama, tako su najčešći uzročnici gastroenteritisa S. tiphimurium i S. enteritidis, dok su najčešći uzročnici salmonela groznice salmonele koje su ili isključivo (S. paratiphi A i C) ili primarno paraziti čoveka (S. paratiphi B).

Dijagnoza


Dijagnoza gastroenteritisa uzrokovanog salmonelom se potvrđuje izolacijom uzročnika iz stolice, dok je kod salmonela groznice i septikemije moguća i izolacija salmonele iz hemokultura.